Εργαστήριο Οικοδομικής και Φυσικής των Κτιρίων

Εργαστήριο Οικοδομικής και Φυσικής των Κτιρίων

Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών • Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης

webpage in English
webpage in English

Προπτυχιακά μαθήματα

webpage in English

4° εξάμηνο σπουδών:

Οικοδομική Ι

συντονιστής μαθήματος : Θ.Θεοδοσίου

Εισαγωγή και ανάλυση περιεχομένου της οικοδομικής. Στοιχεία οργάνωσης οικοδομικού εργοταξίου. Κατεδαφίσεις παλιών κτισμάτων, ικριώματα, εκσκαφές, μηχανήματα οικοδομικών έργων. Ασφάλεια και υγιεινή εργαζομένων σε οικοδομικά έργα. Μορφολογία θεμελιώσεων. Στεγανοποίηση δομικών στοιχείων σε υπόγειους χώρους. Φέρων οργανισμός κτιρίων. Στοιχεία, είδη φέροντα οργανισμού. Φέρων οργανισμός από σιδηροπαγές σκυρόδεμα, στοιχεία κανονισμού σκυροδέματος, ξυλότυποι. Κλίμακες. Στοιχεία, είδη, σχεδιασμός, διαμόρφωση, στήριξη κλιμάκων. Τοιχοποιίες. Είδη, ιδιότητες, υλικά, θερμοϋγρομόνωση, ηχομόνωση τοιχοποιιών. Ξηρή δόμηση. Κουφώματα, ορισμοί, κατηγορίες, είδη, κριτήρια επιλογής, λειτουργία, ηλιοπροστασία, φύλλα ασφαλείας. Κατασκευαστικές λεπτομέρειες. Επιστεγάσεις. Στέγες, στοιχεία στεγών, ξύλινες, μεταλλικές στέγες. Χάραξη στεγών. Δώματα, διαμόρφωση κλίσεων απορροής δωμάτων. Θερμοπροστασία – υγροπροστασία επιστεγάσεων.

5° εξάμηνο σπουδών:

Οικοδομική ΙΙ

συντονιστής μαθήματος : Δ.  Αραβαντινός

Θερμική προστασία του κτιρίου: Το κέλυφος του κτιρίου και η ενεργειακή του συμπεριφορά. Θερμικό ισοζύγιο. Θερμική άνεση. Θερμικές πρόσοδοι και απώλειες. Θερμομονωτικά υλικά. Θερμοχωρητικότητα. Χρήση και εφαρμογές. Θερμογέφυρες. Εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια. Θερμομονωτική προστασία κτιρίου. Κανονισμός ενεργειακής απόδοσης. Απαιτήσεις, προδιαγραφές. Υπολογισμός θερμοκρασιών διαδοχικών στρώσεων δομικού στοιχείου. Άσκηση. Εσωτερικές εγκαταστάσεις: Υδραυλικοί υποδοχείς. Ύδρευση (εξωτερικό και εσωτερικό δίκτυο ψυχρού και θερμού νερού, υλικά, διατομές σωληνώσεων). Δίκτυο αποχέτευσης (υλικά, διατομές σωληνώσεων, αερισμός δικτύου, φρεάτια), υπόνομοι, βόθροι. Στοιχεία ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων. Άσκηση. Υγροπροστασία: Μορφές υγρασίας. Υγρομονώσεις. Επιφανειακή συμπύκνωση των υδρατμών. Διάχυση και εσωτερική συμπύκνωση των υδρατμών. Φράγμα υδρατμών. Θερμική ροή. Άσκηση. Ηχομονωτική προστασία του κτιρίου. Δάπεδα: Είδη, υλικά, τεχνικές κατασκευής, κατασκευαστικές λεπτομέρειες. Κολυμβητά δάπεδα. Συνδέσεις δαπέδων και κατασκευή. Επιστρώσεις εξωστών και κλιμάκων. Κιγκλιδώματα εξωστών και κλιμάκων. Δάπεδα εξωτερικών χώρων. Επιχρίσματα: Είδη, υλικά και κατασκευή των επιχρισμάτων. Επενδύσεις τοίχων και οροφών: Είδη, υλικά, τεχνικές κατασκευής, κατασκευαστικές λεπτομέρειες.

8° εξάμηνο σπουδών:

Ειδικά Θέματα Οικοδομικής

συντονιστής μαθήματος : Κ. Τσικαλουδάκη

Προκατασκευή. Βιομηχανοποιημένη δόμηση. Βασικές έννοιες, προϋποθέσεις. Γενικές αρχές. Διάσπαση του κτιρίου σε μέρη. Τυποποίηση υλικών και κατασκευαστικών μερών. Δομικά συστήματα: Παραγωγή και συναρμολόγηση στοιχείων. Κατασκευαστικές λύσεις. Ενεργειακή συμπεριφορά κτιρίων. Ενεργειακό ισοζύγιο. Ροές ενέργειας-αλγόριθμος υπολογισμού. Υπολογιστική μεθοδολογία. Ενεργειακή επιθεώρηση. Θερμομόνωση. Βασικές έννοιες. Θερμομονωτικά υλικά. Θερμομόνωση δομικών στοιχείων. Θερμογέφυρες. Υγρομόνωση. Βασικές έννοιες. Προέλευση υγρασίας. Στεγανοποίηση. Υγρασία εδάφους και στεγανοποίηση υπογείων. Εξωτερική υγρασία-στεγανοποίηση στεγών και δωμάτων. Υγρασία από εσωτερικούς χώρους. Ηχομόνωση. Βασικές έννοιες. Ηχομονωτικά υλικά. Ηχομόνωση δαπέδων, τοίχων, δωμάτων. Bλάβες, παθολογία, ανακαινίσεις και επισκευές κτιρίων. Συντήρηση-αποκατάσταση ιστορικών κτιρίων. Βιομηχανικά κτίρια. Ελαφρές προσόψεις. Είδη, συστήματα, συστατικά στοιχεία, υλικά. Ενεργειακή συμπεριφορά. Κατασκευαστικά προβλήματα.

8° εξάμηνο σπουδών:

Πυροπροστασία των Κατασκευών

συντονιστής μαθήματος : Κ.Ν. Κοντολέων

Οι σύγχρονες  απαιτήσεις στον κτιριακό τομέα καθιστούν σημαντική τη λήψη κατάλληλων αποφάσεων και μέτρων αναφορικά με την πυροπροστασία τόσο των νέων, όσο και των υφιστάμενων κτιριακών δομών. Η εμπλοκή του μηχανικού, και ειδικότερα του πολιτικού μηχανικού, σε ζητήματα που άπτονται της πυροπροστασίας κρίνεται ως επιτακτική, καθώς ο ορθολογικός σχεδιασμός των κτιριακών κατασκευών πρέπει να λαμβάνει υπόψη του την πιθανότητα της φωτιάς.
Στο πλαίσιο της διδασκαλίας  του μαθήματος της «Πυροπροστασίας  των Κτιριακών Κατασκευών» αναλύονται οι ακόλουθες θεματικές περιοχές: Ολιστική προσέγγιση προβλήματος σχεδιασμού κτιριακών κατασκευών και παραμέτρων επιρροής. Βασικές αρχές συμπεριφοράς φωτιάς. Εξέλιξη τεχνικής φωτιάς. Αίτια-κατάταξη-μέγεθος-αποτελέσματα-ζημιές-κόστος-στατιστική πυρκαγιών. Σχηματισμός εικόνων των φαινομένων φωτιάς.  Ανάφλεξη στις φυσικές καύσεις. Φωτιά και συστατικά της. Τρίγωνο φωτιάς και έλεγχος/καταστολή φωτιάς. Είδη καύσεων (φλόγες διάδοσης, αργή-υποβόσκουσα φωτιά, αυτανάφλεξη, προαναμεμιγμένες φλόγες). Ελεγχόμενη καύση. Ροή θερμότητας και μηχανισμοί μετάδοσης θερμότητας. Θερμική αδράνεια. Περιγραφή φαινομένου και φάσεων/περιόδων ανάπτυξης και εξέλιξης φωτιάς. Δράση φωτιάς στις κτιριακές κατασκευές. Θερμοφυσικές και μηχανικές ιδιότητες υλικών σε υψηλές θερμοκρασίες. Φωτιά σε έγκλειστους χώρους. Κεντρικοί άξονες και αρχές πυροπροστασίας και πυροπροστατευτικού σχεδιασμού κτιρίων. Μέτρα και μέθοδοι πυροπροστασίας και πυροπροστατευτικού σχεδιασμού κτιρίων. Ορολογία πυροπροστασίας και πυροπροστατευτικού σχεδιασμού κτιρίων. Κατηγορίες κτιρίων. Εθνικό κανονιστικό πλαίσιο και προδιαγραφές πυροπροστασίας κτιρίων. Σύνταξη μελετών παθητικής-δομικής πυροπροστασίας κτιριακών κατασκευών. Ενεργητική πυροπροστασία κτιρίων: Μέθοδοι, μέσα, συστήματα ανίχνευσης/κατάσβεσης φωτιάς. Πρότυπες δοκιμασίες φωτιάς. Αναλυτικές μέθοδοι υπολογισμού πυραντίστασης δομικών στοιχείων. Προσδιορισμός πυροθερμικού φορτίου κτιριακών κατασκευών. Ευρωκώδικας 1 και 2. Σύγχρονα λογισμικά πυροπροστατευτικού σχεδιασμού κτιριακών κατασκευών.
 

9° εξάμηνο σπουδών:

Ενεργειακός Σχεδιασμός Κτιρίων

συντονιστής μαθήματος : Θ.Θεοδοσίου

Κλίμα, κτίριο και ενέργεια : Κλιματικές παράμετροι. Ιστορική εξέλιξη της ενεργειακής απαίτησης στα κτίρια. Το σύγχρονο ενεργειακό πρόβλημα. Ενεργειακό και θερμικό ισοζύγιο κτιρίων: Παράμετροι του ισοζυγίου, συνθήκες θερμικής άνεσης, απαιτήσεις για θέρμανση και ψύξη κτιρίων. Μετάδοση θερμότητας στο κτιριακό κέλυφος. Ενεργειακό κέρδος και απώλειες στα κτίρια. Διαχείριση της θερμότητας, ο ρόλος της θερμικής μάζας. Ηλιασμός και ηλιοπροστασία κτιρίων. Αρχές ενεργειακού σχεδιασμού κτιρίων. Μικροκλιματικές συνθήκες, προσανατολισμός, χρήση κτιρίου, συμβατικά και προηγμένα υλικά και συστήματα εξοικονόμησης ενέργειας. Παθητικά Ηλιακά Συστήματα φυσικής θέρμανσης κτιρίων. Συστήματα και τεχνικές φυσικού δροσισμού κτιρίων. Σύγχρονες μέθοδοι υπολογισμού της ενεργειακής συμπεριφοράς των κτιρίων και των κτιριακών τμημάτων.

9° εξάμηνο σπουδών:

Εισαγωγή στον Αρχιτεκτονικό Σχεδιασμό

συντονιστής μαθήματος : Δ. Αραβαντινός

Αναγνώριση οικοδομικού σχεδίου: Παρουσίαση, σχολιασμός ολοκληρωμένης μελέτης (τοπογραφικό σχέδιο, αρχιτεκτονική μελέτη, στατική μελέτη, μελέτη ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, κατασκευαστικές λεπτομέρειες, κλίμακες σχεδίων). Στοιχεία θεσμικών πλαισίων: Γενικός οικοδομικός κανονισμός (Γ.O.K.) και λοιποί κανονισμοί ως πλαίσια αποφάσεων και επιρροές τους στο Σχεδιασμό. Διαδικασία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού: Σταθερά δεδομένα (θεσμικό και νομικό πλαίσιο, κτιριολογικό πρόγραμμα). Μεταβλητές λειτουργίες (ένταξη του κτιρίου σε κλίμακα πολεοδομική και σε κλίμακα οικοπέδου, εσωτερική οργάνωση των χώρων, τεχνολογία, αισθητική). Eφαρμογή στην κατοικία: Aνάγκες και δραστηριότητες που καλύπτει η κατοικία. Tυπολογία και είδη κατοικιών. Mεγέθη στοιχείων εξοπλισμού και ειδικά εργονομικά μεγέθη. Kριτήρια χωροθέτησης διαφόρων λειτουργιών. Παρουσίαση και κριτική αρχιτεκτονικών μελετών κτιρίων κατοικιών. Aσκήσεις. Eκπόνηση θέματος.

Μεταπτυχιακά μαθήματα

Μετάβαση στην ιστοσελίδα του Π.Π.Β.Α.

Προστασία Περιβάλλονοντος και Βιώσιμη Ανάπτυξη

2° εξάμηνο σπουδών:

Περιβαλλοντική και Ενεργειακή Θεώρηση των Κτιριακών Κατασκευών

διδάσκοντες: Δημήτρης Μπίκας, Κατερίνα Τσικαλουδάκη, Θοδωρής Θεοδοσίου

Στο πρώτο μέρος του μαθήματος αναπτύσσονται όλες οι παράμετροι, σε κλίμακα πολεοδομική, που διαμορφώνουν και επηρεάζουν τις περιβαλλοντικές συνθήκες του αστικού ιστού, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον σχεδιασμό των ελεύθερων χώρων με βιοκλιματικά κριτήρια. Τα παραπάνω τεκμηριώνονται τόσο με αποτελέσματα από εκτεταμένη έρευνα, όσο και με παραδείγματα σχετικών πιλοτικών εφαρμογών.
Στην συνέχεια γίνεται λεπτομερής ανάλυση των κτιρίων, προκειμένου στο στάδιο της λειτουργίας τους να χαρακτηρίζονται και ως κτίρια χαμηλής κατανάλωσης ενέργειας.
Πιο συγκεκριμένα, παρουσιάζονται όλες οι μεταβλητές (στοιχεία) που συνθέτουν και επηρεάζουν το θερμικό τους ισοζύγιο και αναλύονται όλοι οι σχεδιαστικοί και κατασκευαστικοί χειρισμοί, προκειμένου να ικανοποιηθούν σε πρώτο στάδιο οι απαιτήσεις του ισοζυγίου, για σωστή ενεργειακή συμπεριφορά των κτιρίων τη χειμερινή και θερινή περίοδο, διασφαλίζοντας συγχρόνως θερμική άνεση στους εσωτερικούς χώρους και ελάχιστη κατανάλωση ενέργειας. Σε δεύτερο στάδιο γίνεται συστηματική και σε βάθος αναφορά, σε όλα εκείνα τα παθητικά ηλιακά συστήματα που συμβάλλουν στην θέρμανση, τον δροσισμό και φωτισμό των κτιρίων με φυσικό τρόπο. Για την εμπέδωση της γνώσης και την βελτίωση της κριτικής σκέψης, όλα τα παραπάνω συντίθενται μέσα από την παρουσίαση και τον σχετικό σχολιασμό βιοκλιματικών εφαρμογών από την Ελλάδα και το εξωτερικό, ενώ παράλληλα καταδεικνύεται με τεκμηριωμένα αποτελέσματα η τεράστια διαφορά τους σε κατανάλωση ενέργειας, συγκριτικά με τα συμβατικά κτίρια.
Στο δεύτερο μέρος του μαθήματος αναπτύσσονται οι κύριοι άξονες της ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής θεώρησης των κτιριακών κατασκευών. Προς τούτο, αφού διευκρινισθούν αρχικά οι έννοιες και οι διαστάσεις της αειφορικής δόμησης, παρουσιάζεται και επεξηγείται η έννοια του κύκλου ζωής για το κτίριο και για τα στοιχεία που το συνθέτουν, αναλύεται η ροή υλικών και ενέργειας στη διάρκεια του κύκλου αυτού και επισημαίνονται οι σχετικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις.
Στη συνέχεια προσδιορίζονται και αναλύονται, ποιοτικά και ποσοτικά, οι παράμετροι που διαμορφώνουν τα χαρακτηριστικά των οικοδομικών υλικών, των στοιχείων και των κατασκευαστικών λύσεων, στα οποία οφείλλονται οι επιπτώσεις τόσο στο εξωτερικό όσο και το εσωτερικό περιβάλλον και διατυπώνονται συνεπακόλουθα κριτήρια για την επιλογή τους στην κατασκευή. Αναπτύσσονται ζητήματα της συγκέντρωσης, οργάνωσης και διαχείρισης αξιόπιστων πληροφοριακών δεδομένων για την υποστήριξη των αποφάσεων του ολοκληρωμένου περιβαλλοντικού σχεδιασμού και παρουσιάζονται και σχολιάζονται γνωστές βάσεις δεδομένων από τον διεθνή χώρο.
Επισημαίνεται ο ρόλος της συστηματικής αξιολόγησης της περιβαλλοντικής απόδοσης των κτιρίων, τόσο σε επίπεδο σχεδιασμού όσο και ολοκληρωμένων έργων, παρουσιάζονται και σχολιάζονται διεξοδικά σχετικές μέθοδοι και εργαλεία περιβαλλοντικής αξιολόγησης και αναλύονται παραδείγματα εφαρμογής τους σε συγκεκριμένα έργα. Ο ολοκληρωμένος περιβαλλοντικός κτιριοδομικός σχεδιασμός συμπληρώνεται με την ανάλυση των προϋποθέσεων, των δυνατοτήτων και των περιορισμών αναφορικά με την ενσωμάτωση τεχνολογιών αξιοποίησης ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στο κτιριακό κέλυφος και τις εγκαταστάσεις και την παρουσίαση υλικών, κατασκευαστικών λύσεων,υπολογιστικών εργαλείων και παραδειγμάτων.

Προστασία Συντήρηση και Αποκατάσταση Μνημείων Πολιτισμού

1° εξάμηνο σπουδών:

Οικοδομική τεχνολογία
των ιστορικών κατασκευών

διδάσκοντες: Δημήτρης Μπίκας, Δημήτρης Αραβαντινός

Εισαγωγή και ανάλυση περιεχομένου της οικοδομικής. Στοιχεία οργάνωσης οικοδομικού εργοταξίου. Κατεδαφίσεις παλιών κτισμάτων, ικριώματα, εκσκαφές, μηχανήματα οικοδομικών έργων. Ασφάλεια και υγιεινή εργαζομένων σε οικοδομικά έργα. Μορφολογία θεμελιώσεων. Στεγανοποίηση δομικών στοιχείων σε υπόγειους χώρους. Φέρων οργανισμός κτιρίων. Στοιχεία, είδη φέροντα οργανισμού. Φέρων οργανισμός από σιδηροπαγές σκυρόδεμα, στοιχεία κανονισμού σκυροδέματος, ξυλότυποι. Κλίμακες. Στοιχεία, είδη, σχεδιασμός, διαμόρφωση, στήριξη κλιμάκων. Τοιχοποιίες. Είδη, ιδιότητες, υλικά, θερμοϋγρομόνωση, ηχομόνωση τοιχοποιιών. Ξηρή δόμηση. Κουφώματα, ορισμοί, κατηγορίες, είδη, κριτήρια επιλογής, λειτουργία, ηλιοπροστασία, φύλλα ασφαλείας. Κατασκευαστικές λεπτομέρειες. Επιστεγάσεις. Στέγες, στοιχεία στεγών, ξύλινες, μεταλλικές στέγες. Χάραξη στεγών. Δώματα, διαμόρφωση κλίσεων απορροής δωμάτων. Θερμοπροστασία – υγροπροστασία επιστεγάσεων.